Retributies, en de politie, uw vriend

Jakkes

Ik heb een tuinafvalzak, eentje met zo'n soort spiraalveer, zodat de zak open en recht blijft staan, maar die begint te scheuren aan de oren. En ik heb liever niet dat zo'n zak afval helemaal doorscheurt als ik daarmee door het huis loop (bij gebrek aan een doorgang langs buiten). Ik zoek online naar een tuinafvalzak, en vind iets gelijkaardigs voor een redelijke prijs in de Brico. Maar in <gemeente C> is de zak niet in voorraad; in <gemeente A> wel; ik woon zelf in <gemeente B> Zo komt het dat ik op een verloren vrijdagvoormiddag naar <gemeente A> rijd, naar de Brico, waar ik zelden kom. Ik weet wel de straat nog, en weet dat ik goed moet kijken aan de rechterkant om er niet voorbij te rijden. Brico gevonden. Parkeerplaatsen links en rechts van de straat helemaal leeg? Blijkbaar wel, en geen verbod te zien, dus ik zet de auto links van de straat, naast het kanaal (rara…), tegenover de Brico. Ik ga de Brico binnen, vind de zak niet dadelijk, vraag na waar die ligt, vind hem dan wel, doe er nog zo'n klein busje butaangas bij, betaal aan de kassa en ga weer weg. Oeps, er zit iets achter mijn ruitenwisser. Toch geen…? Jawel, een 'parkeerbiljet'. Een ijverige parkeerwachter heeft mij beboet voor parkeren in een betalende zone zonder betaalbewijs. Tarief: €28, en ik mag de rest van de dag overal in <gemeente A> parkeren…

W817

Enkele dagen later verschijnt op de site van de VRT een artikel van de Radio 2 Inspecteur, over parkeerboetes die soms te snel geïnd worden. Ik wordt uiteraard getriggerd, want ik vind dat mijn boete inderdaad te snel is uitgeschreven, en wel om twee redenen:

• Vermits er in de omgeving geen enkel ander voertuigen geparkeerd stond was er ook absoluut geen parkeerprobleem, en dan ook geen reden om een parkeerboete te heffen. Ja, ik weet het, dit is een kromme redenering. De regel is dat je in een betalende zone zonder een geldig betaalbewijs een boete krijgt. Ik stel mij niettemin vragen bij het nut en de rechtvaardigheid van een boete in dit geval.
• Voor het zoeken van een tuinafvalzak en een busje butaangas had ik geen 10 minuten nodig. Het kasticket is van 10:22; ik schat daarom dat ik rond 10:15 ben aangekomen. Het "parkeerbiljet" is uitgeschreven om 10:17. Als één en ander klopt was dat te snel.

Het artikel van De Inspecteur zegt dat je meestal 5 tot zelfs 15 minuten de tijd krijgt om te betalen, afhankelijk van de gemeente. Dat kan van belang zijn voor opnamen door een scanwagen, die nummerplaten scant op parkings, en automatisch controleert of er voor die wagens op die parkings een betaling wordt gevonden. Of die scanwagen alleen ook buiten parkings scant, en wat er met al die gegevens gebeurt, is niet duidelijk. In mijn geval was er geen sprake van een scanwagen, wat ik afleid uit de reeks foto's die zijn genomen door de parkeerwachter, langs alle kanten van de wagen (waarop overigens goed zichtbaar is dat ik de enige ben daar). Ik vraag mij dus wel af of die wachttijd ook in mijn geval van toepassing is, en of die dan niet is genegeerd, gezien de timing.

De firma

Op www.parkeren.be kan je alle details van een boete zelf nakijken. En een bezwaar indienen. Dus ik doe een poging. Mijn commentaar:

(1) Geen enkele andere auto op de parking (!), noch langs de kade, noch langs de Brico, zoals de foto's aantonen (de pagina van parkeren.be is gedownload). Een retributie lijkt mij niet gerechtvaardigd.
(2) Zie aankoopbon: slechts 2 producten, kassaticket om 10:22; dus aankomst op de parking rond 10:15; parkeerbiljet om 10:17, dus de wachttijd is niet gerespecteerd.
De retributie is betaald op 20-07; graag terugbetaling.

Het antwoord van de firma komt tamelijk snel:

Geachte,
Bedankt voor uw bericht. Hoezo?
We hebben uw dossier grondig nagekeken (zo moeilijk kan dat niet zijn) en stellen vast dat u geparkeerd stond in een betalende zone (OK; hoewel, misschien moet ik dat ook nog eens nakijken). Op het ogenblik van onze vaststelling hebben we echter geen parkeersessie kunnen terugvinden op uw nummerplaat [..]. Daarom werd retributie [..] uitgeschreven. In feite zeggen ze hier "we hebben een boete uitgeschreven, dus is ze correct". Over de noodzaak geen woord, over een tijdslimiet evenmin. Mijn bezwaar wordt straal genegeerd.
Er wordt geen terugbetaling uitgevoerd. Retributie [..] is geldig. Had ik wel gedacht, maar ik moest dat toch eerst vragen.
Met vriendelijke groeten (huh?; innige deelneming was gepaster geweest),
Klantendienst Parkeren.be Klanten??

Niet akkoord

Een gewone werkende mens heeft niet de tijd noch de energie om één en ander verder uit te zoeken, en betaalt de boete zonder meer. Maar ik ben blijkbaar geen gewone werkende mens. Ik vraag mij af of we niet aan het doorschieten zijn met controlerende systemen in het algemeen (zie ICT-ellende, metingenfixatie, managerialisme), en met dit parkeersysteem in het bijzonder. Ik gebruik mijn parkeerboete als argument voor een analyse, als verantwoording voor mijn anders nutteloze uitgave van €28.

Wie kan mij verder helpen? In de eerste plaats de politie, zou ik verwachten.

De politie, uw vriend

Ik zou contact kunnen opnemen met de politie van <gemeente A>, de plaats delict dus, maar besluit eerst mijn licht op te steken in <gemeente B>, waar ik woon, om neutrale informatie te krijgen. Mijn bericht aan de wijkpolitie van <gemeente B>:

Ik kreeg onlangs een parkeerboete [..] (zie de foto's in bijlage, genomen door de parkeerwachter), maar gezien de omstandigheden heb ik daar wel vragen bij. Ik heb parkeren.be al gecontacteerd met de volgende opmerkingen:
(1) Geen enkele andere auto op de parking (!), noch langs de kade, noch langs de Brico, zoals de foto's aantonen. Een retributie lijkt mij niet gerechtvaardigd.
(2) Zie aankoopbon Brico: slechts 2 producten, kassaticket om 10:22; dus aankomst op de parking rond 10:15; parkeerbiljet om 10:17, dus de wachttijd is niet gerespecteerd.
Het antwoord van parkeren.be komt erop neer dat zij de boete hebben uitgeschreven en dat ze dus correct is…

Ik contacteer ook <gemeente A> (politie en stadsbestuur) nog voor hun mening omtrent de rechtvaardiging van de boete. In afwachting zou ik graag uw standpunt kennen:
– vind u het als politie noodzakelijk of nuttig om in deze omstandigheden een boete uit te schrijven?
– moet er inderdaad rekening gehouden worden met een wachttijd, zoals een bijdrage van Radio 2 laat verstaan?
– wie controleert de activiteiten van de parkeerwachters?
Met dank bij voorbaat.

Twee dagen later antwoordt de politie van <gemeente B> bij schrijve van de hoofdinspecteur:

Onze diensten (oeps? hoeveel man hebben ze hierop gezet?) kunnen, op basis van de ons aangereikte informatie, geen besluit maken of de parkeerboete rechtvaardig was of niet. Vreemd, maar ik ken de argumenten niet, dus kan ik hier eigenlijk niet over oordelen.
Ook al zou de informatie, die u ons aanreikt, voldoende zijn, dan nog gaan we (?) geen oordeel vellen hierover. Dan is het wel vreemd dat "hun diensten" toch een poging gedaan hebben?!
Het betreft tevens een gedepenaliseerde overtreding die door onze diensten niet meer worden vastgesteld en/of geverbaliseerd. Ik mag hopen dat de burger wel nog beschermd is tegen onoorbare praktijken.
Indien u niet akkoord gaat kan u dit aankaarten bij het bedrijf dat de controles uitvoert. Had ik al gedaan; zie hoger. Heeft de hoofdinspecteur dat overgeslagen?
(Wie?) Hopen u hiermee voldoende te hebben ingelicht. Niet echt. Ik kreeg immers geen informatie omtrent de wachttijd, en al evenmin over een controle van de parkeerwachters. De inspecteur heeft zijn 'issue' afgewerkt, in plaats van de vragen van een burger te beantwoorden.

Dus de politie, uw vriend, is niet bepaald behulpzaam. En op het gerecht kan je ook niet altijd betrouwen.

Het doel van retributies

Betreffende gedepenaliseerde overtredingen (komt geen politie aan te pas, komen niet op het strafblad) vond ik in het Arrest nr. 39/2012 van het Grondwettelijk Hof, op vraag van de Vrederechter van het kanton Mechelen, de volgende opmerking:

Uit de parlementaire voorbereiding van de wet van 22 februari 1965 waarbij aan de gemeenten wordt toegestaan parkeergeld op motorrijtuigen in te voeren – opgeheven, wat het Vlaamse Gewest betreft, door het decreet van 9 juli 2010 houdende de invordering van parkeerheffingen door parkeerbedrijven – blijkt dat het niet de bedoeling van de wetgever was om bepaalde parkeerovertredingen te depenaliseren, maar wel om het efficiënte gebruik van parkeerplaatsen in de gemeenten te bevorderen. In die geest is de retributie niet verantwoord, zou ik denken, vermits ik de enige was in de ruime omtrek, zoals door de foto's wordt aangetoond; de efficiëntie van de parkeerplaatsen was geenszins in het gedrang. Uiteraard is dit een betwistbaar argument, want vanaf wanneer is een retributie dan wél verantwoord? Mocht ik van één of andere partij dát antwoord kunnen krijgen, dan zal ik daar tevreden mee zijn. Niettemin komt het mij voor dat een burger op basis van die opmerking kan verwachten dat een parkeerwachter op één of andere manier bepaalt wanneer hij tot retributie overgaat, en wanneer niet, op basis van de bezetting van de parkeerplaats. Het is echter te vrezen dat dit botst met de economische doelstelling van het parkeerbedrijf om zo veel mogelijk boetes uit te schrijven. Mijn onderliggende vraag is dan ook wat belangrijker is, de winst van het parkeerbedrijf, of het efficiënt gebruik van parkeerplaatsen in de gemeente.

Omdat mijn vraag per mail niet volledig is beantwoord (altijd een risico per mail; stel meerdere vragen, en je krijgt er meestal maar één beantwoord) lijkt het mij nuttig om toch een afspraak te maken met de wijkpolitie van <gemeente B>.

Het komt mij voor dat bepaalde afdelingen van de overheid, zoals de politie, maar ook de bedrijven aan wie controles worden gedelegeerd, het financieel gewin laten voorgaan op de maatschappelijke functie, zoals verkeersveiligheid of het correct gebruik van parkeerplaatsen. De betreffende basale fout is niet zo duidelijk aan te wijzen. Ik denk in de eerste plaats aan een foutieve procedure. De controles zouden een verbeterde verkeersveiligheid of parkeerplaatsbenutting moeten opleveren, maar doen dat niet. Ze leveren een verhoogde ergernis van burgers op, wat mogelijk nog erger is dan het schaamteloos genereren van inkomsten. In die zin zijn ze wel financieel efficiënt voor de controleurs, maar niet effectief voor de maatschappij.

Een afspraakje

De site van de politie ziet er vrij goed uit, alhoewel. Dat op elke pagina wordt gevraagd naar je locatie zal misschien een reden hebben, maar ik zie niet goed welke. De openingsuren zijn goed te vinden; ze staan immers op de startpagina. Het wijkkantoor is bereikbaar gedurende 13u30 van de 168 uren in een week, of 8% van de tijd. Het zonekantoor is wel tijdens de normale kantooruren open, voor in totaal 53 uren (toch al 31%); meer kan een mens niet verlangen. Maar opgepast: het gaat in eerste instantie om telefonische bereikbaarheid; wil je iemand spreken, dan moet je een afspraak maken.

Ik vrees dat een afspraak per telefoon niet zal lukken, want dan gaan "hun diensten" vragen waarover het gaat, en mij vervolgens doorverwijzen naar het parkeerbedrijf. Maar in de banner op elke pagina staat het in het groot: MAAK JE AFSPRAAK NU ONLINE. Maar je kan er niet op klikken? Dat is vervelend. Willen ze afspraken ontmoedigen? Ik krijg al kriebels in mijn rug, waarschijnlijk van de gelijkenis met het verhaal van Peter Seddon in Systems thinking in the public sector. Uiteindelijk kom ik in de menu via 'Vragen' en dan 'Aangifte' op een pagina met nog zeven mogelijkheden, waaronder "Klacht of aangifte", en dan komt een pagina met daarin (weliswaar goed zichtbaar in vet) de regel "Via deze link kom je in de toepassing terecht, welke je verder zal gidsen naar de te volgen procedure". In 's hemelsnaam, wie bedenkt dit? Daar moeten informatici achter zitten. Ik volg "deze link" en kom terecht op een externe algemene agenda-applicatie, niet van de politie. Is die wel veilig? Je weet nooit hoe snel je data op straat liggen, en ga ze daar maar eens oprapen.
(1) Ik kies het wijkkantoor van <gemeente B>. De andere wijkkantoren staan er ook, maar nergens is aangegeven welk het hoofdkantoor is. Schoonheidsfoutje. Maar dat is allicht ook niet voorzien in die agenda-app die voor gelijk wie moet kunnen dienen. Dan kan ik klikken op "Verzenden"… maar ik wil helemaal niks verzenden?! Er is geen andere mogelijkheid; wat een mens online lijden kan. Toch maar "Verzenden".
(2) Dan moet ik een "type afspraak" kiezen. Ik wil gewoon een afspraak, gewoon, zonder type, maar dat kan helaas niet. Ik twijfel tussen "Diefstal of verlies" (ik voel mij immers bestolen) en "Fraude en oplichting". In elk geval krijg je nog een sublijst met mogelijkheden. In totaal zijn het er 52, maar mijn probleem (ik wil gewoon wat informatie) zit er niet tussen; lijkt mij wel een serieuze suggestie, zeker als je per mail zelden of nooit een afdoend antwoord krijgt. Diefstal van geld zit er niet meer bij. Kort geleden wel nog, denk ik, maar dat is nu vervangen door diefstal van een bankkaart. Wie raakt er nu nog geld kwijt… Een mogelijkheid is misschien "Diefstal van een niet-identificeerbaar voorwerp", nl. mijn vertrouwen in parkeerbedrijven en politiekantoren? Geen mens begrijpt overigens waarom er zoveel keuzemogelijkheden zijn, omdat het toch geen zak uitmaakt of ze het onderwerp op voorhand weten of niet (vermits ze allicht niet voor elke mogelijkheid een specialist hebben). Misschien komt "Oplichting met internet" nog het dichtst in de buurt. Eigenlijk is dit agendasysteem wraakroepend, maar daar gaat het nu niet over.
(3) In de laatste stap kan ik een tijdstip kiezen, meer bepaald een blokje van 10 minuten. Moet dat echt zo snel? Hebben ze dan zo veel gevallen te verwerken? Kunnen ze dan niet wat meer uren openen? Ik zal mijn vragen goed moeten voorbereiden om in dat tijdsbestek klaar te komen :-). Beetje vreemd is wel dat de dagen en uren serieus afwijken van wat op de site van de politie staat… Synchronisatieprobleempje? Dat heb je met al die losse systemen.

In elk geval, omdat ik er binnen enkele dagen voor een dikke week op uit trek, wacht ik nog even met de afspraak. En misschien verander ik nog van strategie. Of weet je wat, ik geef het op; genoeg geanalyseerd voor €28.